Münih'te Turlar

Münih hiçbir zaman başkent gibi davranmayı bırakmadı. Wittelsbachlar yedi yüzyıl boyunca buradan yönetti ve geriye bir saray şehri bıraktı: saraylar, koleksiyonlar, düzenli parklar. Bira kültürü de aynı saraydan çıktı; bira yapma hakkını dağıtan oydu.

Wittelsbachlardan kalanlar

Eski surlar yok. Çevre yolu hâlâ onların izini sürüyor ve aşağıdakilerin neredeyse tamamı bu halkanın içinde.

• Residenz. Almanya'nın en büyük şehir sarayı; içinde 1571 tarihli Rönesans salonu Antiquarium duruyor. Müze, hazine dairesi ve Cuvilliés tiyatrosu birlikte yirmi euro.
• Nymphenburg. Batıdaki yazlık saray; eski ahır kanadında devlet arabaları ile kızaklar duruyor.
• Marienplatz. Glockenspiel yıl boyunca on birde ve öğlen çalıyor, mart ile ekim arasında bir de beşte.
• Englischer Garten. Central Park'tan büyük, Eisbach üzerinde sabit bir dalgası var. Şehir dalgaya artık yalnızca deneyimli nehir sörfçülerini alıyor, yani burası izlemelik.

Yürüyüş turları merkezi alıyor, ki merkeze de bu yakışıyor. Schwabing ile Glockenbachviertel hemen dışarıda kalıyor ve akşamı onlar tutuyor. Burada satılan başka her şey dokuzdan önce şehirden çıkıyor.

Bir euroluk pazar günü

Bavyera eyalet sanat müzeleri pazar günleri dokuz ya da on euro yerine bir euro alıyor. Günü buna göre kurmak burada olağan. Hepsi pazartesi kapalı.

• Alte Pinakothek. Eski ustalar; çoğu gün dokuz euro, pazar bir euro, salı ve çarşamba geç saate kadar açık.
• Pinakothek der Moderne. Tek binada sanat, tasarım ve mimarlık, aynı koşullarla.
• Neue Pinakothek kapalı. 2029'a kadar onarımda; on dokuzuncu yüzyıl başyapıtları Alte Pinakothek'in doğu kanadına ve Sammlung Schack'a taşındı.
• Sistemin dışında. Dünyanın en büyük bilim ve teknoloji koleksiyonlarından biri olan Deutsches Museum fiyatını kendi belirliyor.

Ölçü birimi olarak bira

Burada hangisi olduğunu söylemeden bira isterseniz önünüze Helles gelir. Ama boyunu söyleyin.

• Maß ve Halbe. Maß tam bir litre, bira bahçesinde sekiz ila on bir euro. Halbe onun yarısı ve yerlilerin hafta içi içtiği şey.
• Yemeğini yanında getir. Bavyera yasası bira bahçesinin self servis bölümünde kendi Brotzeit'ini yemene izin veriyor. Kendi içkine hayır.
• Viktualienmarkt. Buradaki bira bahçesi altı Münih bira fabrikasını sırayla dolaştırıyor; beş altı haftada bir değişiyor, tezgâhta yazıyor.
• Kapanış. Yasaya göre müzik onda, servis on buçukta bitiyor, bahçe on birde boşalıyor. Münih, Berlin değil.

Pratik bilgiler

• Dükkân saatleri. Bavyera katı sürümü korudu: dükkânlar sekizde ve bütün pazar günü kapalı, 15 Ağustos ise burada resmî tatil.
• Oktoberfest. Theresienwiese'de, ekimin ilk pazarında biten on altı gün; 1810'dan beri yapılıyor. Yatak fiyatları normalin birkaç katına çıkıyor ve aylar öncesinden gidiyor.
• Hava. Münih 520 metrede duruyor ve Almanya'nın çoğundan soğuk. Föhn günlerinde ufukta Alpler beliriyor, yerliler de baş ağrılarının suçunu rüzgâra atıyor.
• Havalimanından. S-Bahn ile kırk dakika; günlük bilet iki tek gidişten ucuza geliyor.
• Nakit. Bira bahçeleri ile pazar önce nakit istiyor.