Endonezya'da Alışveriş

Endonezya'da alışveriş zahmete değer, çünkü ülke hâlâ bir şeyler üretir; işe yarayan bilgi ise hangi adanın neyi ürettiğidir. Önce kumaş gelir. Batik Cava işidir: el yapımı olanında balmumu bakır bir kalemle çizilir, ucuz olanında bakır bir kalıpla basılır, batik diye satılan baskılı kumaş ise ikisi de değildir. Yogyakarta ile Solo ölçülü kahverengi ve çivit saray desenlerini üretir, kuzey kıyısındaki Pekalongan parlak olanları, Cirebon bulut motifini. Bali'nin doğusunda dokuma değişir: Sumba, Flores ve Timor'da tezgâha gelmeden önce iplik iplik boyanan ikata, Palembang'da ise altın telle işlenmiş ipek olan songkete döner.

Fiyatı, ne aldığınızdan çok nereden aldığınız belirler. Pazarlar dürüst uçtur: hacim için Gianyar'daki Sukawati, sabahın sebzesi dokuz sularında dağıldıktan sonra Ubud pazarı, metreyle satılan batik için Yogyakarta'da Malioboro üzerindeki Beringharjo ve çoğu öyle olmadığı hâlde antika diye anılan nesneler için Cakarta'daki Jalan Surabaya. Sabit fiyatlı dükkânlar ile Cakarta alışveriş merkezleri daha çok ister, daha az tartışır. Bu sayfadaki teklif küçüktür ve satın almaktan çok yapmaya yatkındır: batik ustasının tezgâhında sıcak balmumunu kendi kumaşınıza çizdiğiniz bir oturum ve zanaat köylerine uğrayan Ubud günlük turları.

Pratik bilgiler. pazarda pazarlık beklenir, ürünün üstünde etiket olan dükkânda ise kabalıktır. Yabancıya söylenen açılış rakamı çoğu zaman yerlinin üç ya da dört katıdır, o yüzden düşükten karşılık verin ve ortaya yakın bir yerde anlaşın. Almaya niyetiniz yoksa hiç başlamayın. Alışveriş merkezleri ile otellerin dışında her şeyi büyük rupiah banknotlarıyla nakit hareket ettirir. Pazarlar şafakta açılır, gıda tarafı sabahın ortasında biter, hediyelik tezgâhları ise akşama kadar sürer. İki şeye kuşkuyla bakın: bugün çoğunlukla kafesteki misk kedilerine dayanan ve Kintamani, Gayo ile Toraja'nın tek kaynaklı arabikasının yanında zayıf kalan kopi luwak ile havaalanında antika denen her şey.