Kuşadası'da Sanat ve kültür

Efes yalnızca korunmuşluğuyla değil, kentin nasıl değiştiğinin okunabilmesiyle de ilgi çeker. Mermer Kuretler Caddesi, akarsulu umumi tuvaletlerin, çeşmelerin ve dükkânların yanından aşağı iner: bu tören alanı değil, ikinci yüzyılın sıradan kent hayatıdır. Caddenin ucunda Celsus Kütüphanesi durur: Bilgelik, Bilgi, Akıl ve Erdem heykelleri için nişleri olan iki katlı bir cephe, mezar anıtı olarak tasarlanmıştır.

Ayrı bir katman, yamaçtaki ve ek biletle girilen Yamaç Evler'dir. Bunlar varlıklı yurttaşların konut mahalleleridir: mozaik döşemeli odalar, boyalı duvarlar ve döşeme altından ısıtma. Kazıları bugün de sürer ve bir bölümü, doğrudan kazının üstünden geçen yürüyüş yollarıyla donatılmış bir çatıyla örtülüdür.

Kentin Hristiyanlık katmanı da seyrek değildir: burada havari Pavlus vaaz vermiş, üçüncü ekümenik konsil de burada toplanmıştır. Yarım saat uzaklıkta, Bülbüldağı üzerinde, Katolik kilisesinin hac yeri olarak tanıdığı Meryem Ana Evi bulunur. Uygulamada: Efes'te neredeyse hiç gölge yoktur ve ayak altındaki mermer kaygan olacak kadar parlamıştır; kapalı ayakkabı ve su gerekir, Yamaç Evler'in girişi ise ayrı ödenir.