Rondleidingen in Polen

Warschau en Krakau krijgen de meeste aandacht. De rest is een land van riviersteden, elk met zijn eigen handel. Amber en scheepvaart bouwden de kust; textiel en kathedralen bouwden het binnenland.

De kust, het westen, en het midden

Gdańsk verankert de Driestad samen met Sopot en Gdynia, zo'n driehonderd kilometer ten noorden van Warschau. Een snelle trein doet er twee en een half uur over.

Wrocław ligt in het westen, aan de Odra, met een domeiland ouder dan de Duitse eeuwen van de stad. Vanaf daar vermenigvuldigen de eilanden zich. Poznań, tussen de twee hoofdsteden, herbergt de oudste kathedraal van Polen, gebouwd voor Mieszko I rond 968 en nog altijd zijn rustplaats.

• Gdańsk, Sopot, Gdynia — de Driestad aan de Oostzee, amberwinkels en een badplaats rug aan rug met een werkende haven.
• Wrocław — bronzen dwergen verspreid door de straten sinds 2001, als herinnering aan een protestbeweging uit de jaren tachtig.
• Poznań — het domeiland, en een renaissance-stadhuis waar twee mechanische bokken elke middag met de koppen tegen elkaar botsen.
• Toruń — Copernicus werd hier in 1473 geboren, en de peperkoekhandel is nog ouder.

Baksteen, geen natuursteen

De Poolse gotiek is opgetrokken in baksteen in plaats van gehouwen steen, en Malbork laat zien waarom. De Duitse Orde begon er in 1274 mee te bouwen. In 1406 was het al het grootste bakstenen kasteel ter wereld, een titel dat het nog altijd draagt.

Het ligt tussen Warschau en Gdańsk. De meeste treinen daartussen stoppen er toch al. Elders herhaalt het patroon zich op kleinere schaal: bakstenen stadhuizen, bakstenen kerken, rode muren onder steile daken door het hele noorden.

Praktisch

• Weer. De zomers komen landinwaarts tot ongeveer 23C en iets koeler aan de Oostzeekust; de winters liggen overal rond of net onder 0C, het donkerst en grijst in december.
• Valuta. De złoty, niet de euro; kaarten worden in de steden bijna overal geaccepteerd.
• Onderweg. Snelle treinen verbinden Warschau met Gdańsk en met Wrocław in elk minder dan drie uur; Krakau naar Zakopane, in de bergen in het zuiden, is minder dan twee uur met de auto.
• Fooi. Ongeveer tien procent in restaurants, elders afronden.
• Vooruit boeken. Malbork en de stranden van de Driestad raken in juli en augustus snel vol.