Kandiye'da Sanat ve kültür

Kandiye'nin kültür hesabı Yunanlarla değil, Minoslularla başlar: yaklaşık dört bin yıl önce burada büyüyen uygarlık Avrupa'nın ilki sayılır. Su şebekeli saraylar, yunuslu freskler ve iki yazı bırakmıştır: bugüne dek okunamayan Lineer A ile ancak 1952'de çözülen ve erken Yunanca çıkan Lineer B. Bunların tümü şehrin Arkeoloji Müzesi'ndedir; beş kilometre ötedeki Knossos ise buna taştan bir hacim verir.

İkinci katman Hristiyan ve Venedik katmanıdır. Venediklilerin şehre verdiği adla Candia'da Girit ikona okulu biçimlenmiş, buradan da İspanya'nın El Greco diye tanıdığı Domenikos Theotokopoulos çıkmıştır. Üçüncü katman ise canlıdır: çömlekçi çarkı, dokuma tezgâhı, Lassithi platosu yolundaki köy atölyelerinde zeytinyağı ve rakı tadımı; oradaki yel değirmenleri geçen yüzyılda hâlâ su çekiyordu.

Turlar bu katmanları çoğunlukla tek güne bağlar: müzeyle birlikte Knossos, ya da Zeus mağarası, mitoloji parkı ve zeytinyağı fabrikasıyla Lassithi. Uygulamada: müze serindir ve bank vardır, Knossos'ta ikisi de yoktur. Atölyeler hafta içi çalışır, pazar günü bir kısmı kapalıdır. Rehber burada lüks değildir: açıklama olmadan Minos seramiği yalnızca çömlek dolu bir vitrin olarak kalır.