Rondleidingen in Neurenberg

Neurenberg is in alles behalve in naam de hoofdstad van Franken, en Franken is niet het Beieren van de posters. Geen Alpen, geen lederhosen, een ander dialect. De biertraditie gaat hier eerder over gerookte mout dan over pils.

Dit was een vrije rijksstad. De keizers van het Heilige Roomse Rijk bewaarden hier hun rijksinsignes. Negentig procent van de oude stad ging in januari 1945 verloren en werd daarna volgens het middeleeuwse plan herbouwd. Waar je doorheen loopt is een reconstructie, en een die daar eerlijk over is.

Wat er in de oude stad en aan haar randen staat:

• De Kaiserburg. De keizerburcht op de zandstenen rug, met de dubbelkapel en de diepe put.
• Het Dürerhuis. Waar de schilder van 1509 tot zijn dood woonde, een van de weinige gebouwen die het overleefden.
• Het rijkspartijdagterrein. De onvoltooide Kongresshalle en het Zeppelinfeld ten zuidoosten van het centrum, met het documentatiecentrum erin.
• Zaal 600. Waar de processen vanaf 1945 werden gevoerd, in het paleis van justitie, nog altijd een werkende rechtbank.
• De Christkindlesmarkt. Vanaf eind november op de Hauptmarkt, de markt die de meeste andere Duitse kerstmarkten nadoen.

Het aanbod is hier dun en op eigen houtje. Wandelroutes en speurtochten ontsluiten de oude stad in je eigen tempo, eenmalig gekocht en op de telefoon gespeeld. Dat past bij een compact centrum waar de afstanden kort zijn en de bewegwijzering deugt.

Bij het partijdagterrein en de rechtszaal voegt een gids meer toe. Die worden meestal meegenomen in een dag vanuit München of Bamberg in plaats van hier geboekt. Sneltreinen doen er vanuit München twee uur over.

Praktisch

• Kerstmarkt. Van eind november tot 24 december. In het weekend is de oude stad onbegaanbaar en de hotels zijn in de zomer al vol.
• Het partijdagterrein. Veertig minuten met tram vier vanaf het centrum, en dan een lange wandeling over open terrein. Reken op een halve dag.
• Zaal 600. Alleen open voor bezoek als de rechtbank geen zitting heeft, wat meestal op het weekend neerkomt.
• Bratwurst. De Neurenbergse zijn zo groot als een vinger en gaan met z'n drieën in een broodje. De beschermde naam betekent dat ze nergens anders worden gemaakt.
• Hier komen. Twee uur vanuit München, een uur vanuit Bamberg, en het station ligt tegen de stadsmuur aan.