Τέχνη και Πολιτισμός στην Ηράκλειο

Ο πολιτισμικός λογαριασμός του Ηρακλείου δεν ξεκινά από τους Έλληνες αλλά από τους Μινωίτες: ο πολιτισμός που φύτρωσε εδώ πριν από κάπου τέσσερις χιλιάδες χρόνια θεωρείται ο πρώτος της Ευρώπης. Άφησε ανάκτορα με ύδρευση, τοιχογραφίες με δελφίνια και δύο γραφές — τη Γραμμική Α, αδιάβαστη ως σήμερα, και τη Γραμμική Β, που αποκρυπτογραφήθηκε μόλις το 1952 και βγήκε πρώιμα ελληνική. Όλα αυτά βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης, ενώ η Κνωσός πέντε χιλιόμετρα πιο πέρα τους δίνει όγκο σε πέτρα.

Η δεύτερη στρώση είναι χριστιανική και βενετσιάνικη. Στον Χάνδακα, όπως έλεγαν οι Βενετοί την πόλη, διαμορφώθηκε η κρητική σχολή αγιογραφίας, και από εδώ βγήκε ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, που η Ισπανία γνωρίζει ως Ελ Γκρέκο. Η τρίτη στρώση ζει: τροχός αγγειοπλάστη, αργαλειός, γευσιγνωσίες ελαιολάδου και ρακής σε χωριάτικα εργαστήρια στον δρόμο για το οροπέδιο Λασιθίου, όπου οι ανεμόμυλοι αντλούσαν νερό ακόμη τον περασμένο αιώνα.

Οι εκδρομές συνήθως δένουν αυτές τις στρώσεις σε μία μέρα: Κνωσός με το μουσείο, ή Λασίθι με το σπήλαιο του Δία, το πάρκο μυθολογίας και ένα ελαιοτριβείο. Πρακτικά: στο μουσείο έχει δροσιά και παγκάκια, στην Κνωσό ούτε το ένα ούτε το άλλο. Τα εργαστήρια δουλεύουν καθημερινές, την Κυριακή ένα μέρος κλείνει. Ο ξεναγός εδώ δεν είναι πολυτέλεια: χωρίς εξήγηση η μινωική κεραμική μένει μια βιτρίνα με πιθάρια.