Bezienswaardigheden bekijken in Turkije

Rondkijken in Türkiye valt uiteen in twee soorten plek: steden die nog werken en antieke sites die stilvielen. Istanbul houdt de eerste soort, gestapeld rond een zeestraat. Efeze, bij Selçuk, houdt de tweede: de gevel van de Celsusbibliotheek, een marmeren straat die nog steeds afloopt naar de oude haven, en een theater uitgehakt voor zo'n vijfentwintigduizend mensen. Pamukkale is weer iets anders: witte terrassen van calciumcarbonaat die de helling af trappen, met de ruïnes van Hierapolis op de kam erboven.

Landinwaarts is Cappadocië het landschap waarvoor men komt: dalen van zacht vulkanisch gesteente, in Göreme uitgehold tot kerken en duiventillen, en ondergrondse steden bij Derinkuyu en Kaymaklı die acht niveaus diep gaan. De zuidkust bewaart haar Romeinse theaters, Aspendos wordt nog bespeeld en Perge ligt er vlak naast. Verder naar het oosten wordt het land groter en leger: de stenen hoofden op de Nemrut boven de tweeduizend meter, het klooster Sumela ingebouwd in een rotswand bij Trabzon, en Ani aan de Armeense grens, een middeleeuwse hoofdstad die nu alleen in het grasland staat.

Praktisch: afstanden zijn hier het echte planningsprobleem. Istanbul naar Cappadocië is zo'n zevenhonderd kilometer, binnenlandse vluchten zijn normaal en geen luxe, dus rondreizen vliegen en nemen de gids ter plaatse. Voorjaar en najaar zijn de werkbare seizoenen; landinwaarts gaat de zomer over vijfendertig graden en vrijwel geen antieke site heeft schaduw. De Museum Pass geldt voor staatssites maar niet voor particuliere musea en loont pas vanaf meerdere bezoeken. Vraag of entreegelden inbegrepen zijn, want veel excursies rekenen alleen vervoer en gids.